Antara belajar dan wirid.

 بسم الله الرحمن الرحيم

Katakanlah ada satu keadaan seorang penuntut ilmu terpaksa menghadiri majlis-majlis pengajian sehingga beberapa amalan sunat atau wirid harian yang ditetapkan untuk dirinya sendiri seperti solat sunat rawatib dan zikir mathurat tidak dapat ditunaikan dengan baik.

Bila dilihat dalam Al Azkar An Nawawi maka kita akan dapati satu pesanan daripada Imam An Nawawi supaya wirid harian yang terlepas ini ditunaikan atau qada pada waktu lain. Apabila seseorang itu tidak menggantikan atau qada wirid yang terlepas ini maka dia cenderung untuk mengabaikan wiridnya pada masa akan datang. 

Imam An Nawawi mendatangkan satu hadis daripada Nabi SAW yang bersabda ,” Sesiapa yang tertidur dari bacaan hizibnya, kemudian dia membacanya antara solat Subuh dan solat Zuhur, maka akan dicatatkan seakan-akan dia membacanya pada malam hari.” Sahih Muslim.

Bila dilihat dalam buku Mukhtasar Minhajul Qasidin iaitu ringkasan kepada Ihya Ulumuddin, ada satu bab bertajuk “ Perbezaan wirid berbeza mengikut keadaan”. Tuan Guru Nik Aziz pernah buat huraian tentang bab ini dalam majlis pengajian beliau tetapi dengan menggunakan buku Mauizatul Mukminin yang juga merupakan ringkasan kepada Ihya Ulumuddin. Disebutkan bahawa mereka yang meniti jalan akhirat terbahagi kepada 6 keadaan atau golongan.

      1.       Abid.

      2.       Seorang alim yang manusia mengambil manfaat daripada ilmunya.

      3.       Penuntut ilmu.

      4.       Wali ( seperti Qadhi atau mereka yang menjaga urusan kaum Muslimin.)

      5.       Mereka yang bekerja mencari nafkah untuk kehidupan.

      6.       Mereka yang tenggelam dengan perasaan cinta kepada Allah.

Wirid harian bagi setiap golongan tidak sama antara satu dengan yang lain. Pengarang kitab menyebut bahawa bagi seorang penuntut ilmu, hendaklah dia menjaga amalan fardu dengan baik. Kemudian menghadiri majlis ilmu dan majlis peringatan adalah lebih afdal daripada kesibukan dalam mengerjakan wirid.

Kadang-kadang kita boleh berada dalam satu situasi dikelilingi dengan banyak urusan sehingga masa yang ada sangat sempit. Kita keliru samada untuk tegas dalam menjaga wirid harian dan qada mana yang tertinggal atau hanya memberi tumpuan kepada amalan wajib dan beberapa amalan asas sahaja dan baki masa diperuntukkan untuk ilmu dan tanggungjawab lain.

Ada satu kata-kata yang sangat baik daripada Imam Hasan Al Basri yang menggabungkan antara kedua-dua hal ini. Beliau berkata, “ Carilah ilmu dengan tidak mengganggu waktu ibadah dan beribadahlah dengan tidak mengganggu waktu menuntut ilmu.” 

Pesanan daripada Imam Hasan Al Basri ini adalah supaya seorang Muslim itu meletakkan  setiap urusan dengan nisbah yang sesuai dan seimbang supaya amanah dan tanggungjawab lain tidak terabai.

Ada satu kata-kata daripada hukama yang berkata,

  “ ما رأيت إسرافا إلا بجانبه حق مضيع”

"Aku tidak melihat seseorang itu berlebih-lebihan dalam melakukan sesuatu melainkan di sisinya ada hak yang akan terabai.” 

(Kata-kata di atas ni saya salin daripada satu ceramah agama. Setakat ni saya tak jumpa lagi daripada mana-mana buku. )

Semoga tulisan ini bermanfaat.


( Hampir setahun simpan tulisan ini dalam draft.)

Rujukan : 

 1. Al Azkar An Nawawi.

 2. Mukhtasar Minhajul Qasidin oleh Al Imam Ahmad Bin Qudamah Al Maqdisi.

 3. Mauizatul Mukminin Min Ihya Ulumiddin oleh Al Imam As Sayyid Jamaluddin Al Qasimi Al Dimasyqi.

 3. Kaifa Tatahammas Litolibil Ilmil Syarie oleh Abul Qa'qa Muhammad bin Saleh.

Pengenalan Surah Al Ahzab.

بسم الله الرحمن الرحيم

Surah Al Ahzab.

1.       Surah Al Ahzab ialah surah Madaniyyah yang mengandungi hukum hakam syariat Islam.

2.       Surah ini mengandungi 73 ayat.

3.       Secara umumnya surah ini dapat dibahagikan kepada 3 tujuan utama iaitu :

a.       Adab-adab Islam. Antaranya ialah :

                                                   i.      Adab walimah.

                                                 ii.      Adab menutup aurat dan tidak bertabarruj (berhias)

                                                iii.      Adab dengan Nabi SAW.

                                               iv.      Adab bermasyarakat.

b.      Hukum hakam syariat Islam. Antaranya ialah :

                                                   i.      Hukum zihar.

                                                 ii.      Hukum mengambil anak angkat.

                                                iii.      Warisan harta pusaka.

                                               iv.      Perihal tentang perkahwinan Nabi SAW yang lebih daripada seorang isteri dan hikmah daripadanya.

                                                 v.      Hukum selawat ke atas Nabi SAW.

                                               vi.      Hukum jemputan ke majlis walimah.

                                              vii.      Dan lain-lain.

c.       Cerita tentang peristiwa Perang Ahzab dan Perang Bani Quraizhah.

                                                   i.      Perang Ahzab juga dikenali sebagai Perang Khandak.

                                                 ii.      Peperangan ini berlaku dalam bulan Syawal tahun ke-5 Hijrah.

                                                iii.      Dinamakan perang Al Ahzab yang bermaksud ‘kumpulan-kumpulan’ ialah kerana dalam peperangan ini kaum Musyrikin daripada pelbagai qabilah telah bergabung untuk memerangi umat Islam.

                                               iv.      Mereka yang terlibat dalam Peperangan  Ahzab ini ialah :

1.       Musyrikin Makkah.

2.       Bani Ghatfan.

3.       Bani Quraizhah.

4.       Bani Nadhir.

5.       Bani Fuzarah.

6.       Bani Murrah.

                                                 v.      Jumlah kaum Muslimin ialah 3,000 orang manakala jumlah tentera musuh ialah 10,000 orang.

                                               vi.      Dalam peperangan ini Allah mendedahkan tentang kisah orang-orang munafiq serta perancangan sulit mereka untuk menghancurkan Islam.

                                              vii.      Umat Islam berjaya memperoleh kemenangan dalam Perang Al Ahzab tanpa berlaku pertempuran. Sebahagian kaum Musyrikin cuba merempuh masuk namun berjaya dihalang sehingga mereka terpaksa berundur dan sebahagian daripada mereka telah dibunuh.

                                            viii.      Peperangan Bani Quraizhah pula berlaku sebaik sahaja selesai Perang Al Ahzab. Tentera Islam mengepung Bani Quraizhah selama 25 malam sehingga mereka akhirnya menyerah diri dan menerima hukuman daripada Rasulullah SAW.

                                               ix.      Rasulullah SAW melantik Saad bin Muaz untuk menjatuhkan hukuman ke atas mereka. Hukuman yang dikenakan ialah hukuman bunuh bagi penentang daripada kaum lelaki manakala kaum perempuan mereka ditawan.

Pengajaran : 

1. Islam ialah agama yang lengkap. Undang-undang dan adab-adab yang diajar oleh Rasulullah SAW mencakupi seluruh aspek kehidupan manusia. Seharusnya bagi setiap Muslim untuk belajar mengenal perundangan dan adab-adab ini seterusnya melaksanakan dalam kehidupan individu dan masyarakat.

2. Sangat menghairankan apabila gabungan kaum musyrikin dengan jumlah mereka yang ramai telah mengalami kekalahan dalam peperangan ini. Dr Sa’id Ramadhan Al Buti mengatakan bahawa selain persiapan fizikal, faktor utama bagi mencapai kemenangan dalam apa sahaja peperangan ialah penyerahan diri kepada Allah dan ikhlas ubudiyyah kepada-Nya.

3. Sesungguhnya Islam kaya dengan sejarah yang membangkitkan semangat juang penganutnya. Kisah-kisah sejarah ini mesti dikaji dan diambil pengajaran untuk berhadapan dengan apa saja suasana yang berlaku pada umat Islam hari ini.

Allahu a’lam.

Rujukan :

1. Sofwah At Tafasir oleh As Sheikh Muhammad Ali As Sobuni.

2. Fiqh As Sirah oleh As Sheikh Muhammad Said Ramadhan Al Buti.

(Tulisan ini akan dimuatkan dalam artikel IHRAM PCM insyaAllah. Semoga bermanfaat.)

Pengenalan Surah At Taubah.

 بسم الله الرحمن الرحيم

Tulisan ini akan dimuatkan dalam artikel IHRAM anjuran PCM sempena sambutan bulan Ramadhan. Alhamdulillah, proses menyiapkan artikel banyak memberi manfaat kepada saya kerana saya berpeluang membuat rujukan dan terdedah kepada banyak makluamt. 

 Saya juga menulis pengenalan untuk Surah Al Ahzab di sini : Pengenalan Surah Al Ahzab.

Semoga bermanfaat juga kepada semua.

Surah At Taubah.

Pengenalan :

1.       Surah ini ialah surah Madaniyyah diturunkan pada tahun 9 Hijrah, mengandungi 129 ayat dan merupakan antara surah-surah terakhir yang diturunkan oleh Allah kepada Nabi Muhammad SAW.

2.       Menurut Ibnu Kathir, awal surah ini diturunkan ketika Rasulullah SAW dalam perjalanan pulang dari peperangan Tabuk. 

3.       Nabi SAW memerintahkan Sayidina Abu Bakar untuk mengetuai rombongan umat Islam untuk menunaikan haji di Makkah. Kemudian Rasulullah SAW mengutuskan Sayidina Ali untuk bersama-sama dengan rombongan Sayidina Abu Bakar ke Makkah untuk membacakan isi surah At Taubah kepada kaum musyrikin Makkah. Antara kandungan surah yang dibacakan oleh Sayidina Ali kepada kaum musyrikin ialah tentang hukum mereka (orang musyrikin ) tidak lagi dibenarkan mengerjakan haji selepas tahun itu ( selepas 9 Hijrah) dan hukum-hukum syariat yang lain.

4.       Peperangan Tabuk ialah peperangan untuk berhadapan dengan tentera Rome yang berlaku ketika musim yang sangat panas, perjalanan pula jauh, serta pada ketika itu buah-buahan sedang masak ranum menyebabkan manusia lebih suka tinggal di tempat masing-masing menikmati nikmat kehidupan. Ini menjadi ujian kepada orang-orang beriman sejauh mana keimanan mereka kepada Allah serta kepatuhan mereka kepada suruhan-Nya ketika perintah untuk berperang diisytiharkan kepada mereka.

Nama lain surah ini : 
 

1. براءة 

2. التوبة

3. المقشقشة

4. المبعشرة

5. المشردة

6. المخزية

7. الفاضحة

8. المثيرة

9. الحافرة

10. المنكلة

11. المدمدمة

12. العذاب

               

*Sebahagian ulama tafsir mengatakan bahawa surah ini mempunyai 14 nama. Bagaimanapun, di sini hanya disertakan 12 sahaja nama daripada nama-nama tersebut.

Kenapa surah ini tidak dimulakan dengan basmalah?

Berkata Ibnu Abbas, “ Aku bertanya kepada Ali bin Abi Talib kenapa surah bara’ah tidak ditulis Bismillahi rahmanirrahim? Beliau menjawab, kerana lafaz bismillahirrahmanirrahim ialah aman, dan surah bara’ah diturunkan dengan pedang yang tidak ada padanya aman.”

Berkata Sufyan bin Uyainah, “ Lafaz basmalah tidak ditulis pada permulaan surah ini kerana membaca basmalah adalah rahmat, dan rahmat adalah aman, sedangkan surah ini diturunkan tentang orang-orang munafiq dan dengan pedang, maka tidak ada keamanan bagi orang-orang munafiq. ”

Tujuan utama surah ini :

Menurut As Syeikh Dr Muhammad Ali As Sobuni, surah ini mempunyai 2 tujuan utama selain daripada tujuan-tujuannya yang lain.

1.       Tujuan pertama : Penerangan tentang undang-undang muamalat dengan orang-orang musyrikin dan ahli kitab. Antaranya ialah :

a.       Rasulullah SAW sebelum ini mempunyai perjanjian-perjanjian dengan kaum musyrikin. Tetapi kaum musyrikin telah beberapa kali melanggar perjanjian dengan Nabi SAW malah bekerjasama dengan kaum Yahudi daripada Bani Nadhir, Bani Quraizah, Bani Qainuqa’ untuk mengkhianati Rasulullah SAW. Lalu turunlah surah ini untuk membatalkan perjanjian-perjanjian ini selepas beberapa kali Rasulullah SAW dikhianati.

b.      Surah ini turun pada tahun 9 Hijrah. Sebelum turunnya surah ini, orang-orang musyrikin dibenarkan melakukan ibadah mereka di Kaabah, bahkan sebahagian daripada mereka melakukan tawaf tanpa pakaian. Apabila turunnya surah ini, orang-orang musyrikin tidak lagi dibenarkan melakukan ibadah di Baitillahil Haram pada tahun-tahun yang seterusnya.

2.       Tujuan kedua : Menyingkap keadaan umat Islam ketika Rasulullah SAW memerintahkan mereka untuk memerangi Rome dalam peperangan Tabuk.

a.       Surah ini menceritakan tentang sebahagian daripada mereka yang tidak ikut berperang bersama dengan Rasulullah SAW dalam peperangan Tabuk ketika diperintahkan kepada mereka. 

b.      Surah ini juga menceritakan tentang orang-orang munafiq serta perancangan dan tipu daya jahat mereka. Sebahagian para sahabat memanggil surah ini dengan nama Surah Al Faadhihah yang bermaksud “Surah Yang Mendedahkan Keburukan” kerana surah ini mendedahkan perancangan jahat orang-orang munafiq untuk menghancurkan Islam.

Kesimpulan umum surah ini :

Syeikh Muhammad Ali As Sobuni mengatakan bahawa secara umumnya surah ini membicarakan tentang orang-orang munafiq yang lebih bahaya daripada orang-orang musyrikin. 

Dalam surah ini juga diceritakan tentang pembinaan masjid oleh golongan munafiq iaitu “ Masjid Dhirar”. Pembinaan masjid ini bertujuan memecah kesatuan orang-orang beriman. Akhirnya Rasulullah SAW memerintahkan supaya masjid ini diruntuhkan dan dibakar.

Allahu a’lam.

Rujukan : 

1.Sofwah At Tafasir, Dr Muhammad Ali As Sobuni.

2.Fiqh As Sirah, Dr Muhammad Said Ramadhan Al Buti.